Informacje o Korbielowie

Bielsko-Biała

Bielsko-Biała

Lis 14, 2013

O każdej porze roku położone w sąsiedztwie gór miast, gości zjeżdżających tu z całej Polski amatorów wycieczek w Beskid Śląski, Mały czy Żywiecki.

Nawet na tle zagmatwanej historii Polski dzieje tego miasta są wyjątkowo zawiłe. Formalnie istnieje od 1951 r. To data scalenia dwóch miast o różnych obliczach, które na dodatek przez wieki oddzielała granica. Obecnie tylko nieliczni są w stanie rozpoznać owo „pęknięcie” w wizerunku Małego Wiednia —jak mówi się o Bielsku-Białej.

Zarówno Bielsko, jak i Biała oraz okoliczne wsie powstały na skutek akcji kolonizacyjnej książąt cieszyńskich, którzy sprowadzili tu osadników niemieckich. Później historia obu grodów potoczyła się odmiennie: Bielsko leżało w Księstwie Cieszyńskim, a potem w monarchii Habsburgów. Biała, miasto Małopolski, rozwijała się wolniej. Po rozbiorach oba znalazły się na terenie Austro-Węgier, jednak Biała leżała w obrębie Galicji, cieszącej się pewną autonomią, a Bielsko wzrastało pod silnym wpływem kulturowym Wiednia. Różniło się Bielsko także religią— uważano je w Austrii za „oko protestantyzmu”.

Mieszczanie zawdzięczali dobrobyt sukiennictwu, którego początki sięgają XVI w., a rozkwit miał miejsce podczas wojen napoleońskich. W XIX w. rzemiosło stało się przemysłem: w 1873 r. w obu miastach działało 31 fabryk sukna, ponadto przędzalnie, folusze, farbiarnie. Wełny bielskie stały się marką znaną w Europie z wysokiej jakości i krótkich serii. Mieszkali tu wówczas Niemcy, Żydzi i Polacy — ci ostatni w Białej, gdzie powstał Dom Polski i rozwijało się polskie szkolnictwo. Budowano fabrykanckie wille, reprezentacyjne budowle publiczne, okazałe kamienice. W okresie międzywojennym Bielsko,jako stolica mniejszości niemieckiej, zachowało pewną autonomię. Po wojnie struktura społeczności zmieniła się: Żydów wymordowano, Niemcy wyjechali, napłynęła ludność polska. Sukiennictwo ustąpiło miejsca przemysłowi motoryzacyjnemu, dawne hale fabryczne adaptowano na centra handlowe.

Ostatnimi właścicielami Bielska była rodzina Sułkowskich i od ich nazwiska zwie się stojący na wzgórzu zamek. W istocie jego historia sięga XII w. — dokonana przez Sułkowskich przebudowa (XIX w.) zatarła pierwotne cechy obronne.

I choć może Bielsko-Biała nie jest tak atrakcyjna na wypoczynek jak tanie wakacje w Chorwacji, to warto tu zawitać na jeden, dwa dni, by zwiedzić jej największe atrakcje.

Obecnie mieści się tu muzeum, a w podziemiach Piwnica Zamkowa — stylowy lokal, gdzie można przy świecach posłuchać muzyki. Architekturą zachwyca dworzec kolejowy (1889—1890), neorenesansowe ratusz (1897) i hotel Prezydent (1893), podobnie jak gmach poczty (1898) zbudowany na wzór austriackich Postamtów, czy Teatr Polski (1890) — bliźniak podobnych obiektów w Wiedniu. Bajeczną secesją fasady zadziwia Dom pod Żabami. O przemysłowych tradycjach miasta przypomina drewniany Dom Tkacza, z typowym mieszkaniem i warsztatem, oraz Muzeum Techniki i Włókiennictwa, ze starymi maszynami. Z XVII w. pochodzą zabudowania starówki (ul. Podcienie), z XVIII w. — apteka Pod Jeleniem, z późniejszym, neorenesansowym wyposażeniem. Katedra św. Mikołaja jest najstarszym kościołem:
pierwotnie gotycki, po przebudowie w początkach XX w. zyskał secesyjne witraże. Swoje lata ma XVI-wieczny kościół Trójcy Przenajświętszej, jednak i tu przebudowa zatarła pierwotne cechy. Jedyny pomnik Marcina Lutra w Polsce (1900 r., rzeźbiarz Vogel) stoi przed ewangelickim kościołem Zbawiciela (XVIII w.) przy pl. Lutra.